1- مسند : کلمه ای است که به نهاد نسبت داده میشود.
راه یافتن مسند: از فعل جمله سوال چطور و یا چجور را میپرسیم.
مثل : علی شاد شد. در این جمله شاد به علی نسبت داده شده پس شاد مسند است. در این جمله سوال پرسیدم علی چجور شد ؟ شاد شد.
2- مفعول : راه یافتن مفعول : از فعل جمله سوال چه کسی را یا چه چیز را میپرسیم.
* نکته *
* نکته * : فعل گذرا : فعلی است که به مفعول نیاز دارد ، مثال : خرید ، گرفت ، گفت.
فعل ناگذرا : فعلی است که به مفعول نیاز ندارد ، مثال : دوید ، آمد ، رفت.
راه یافتن فعل گذرا و فعل ناگذرا همان راه یافتن مفعول است.
* پایان نکته *
3- متمم : متمم به معنای تمام کننده است چون جمله را تمام میکند و اگر نیاید آسیبی به معنای جمله وارد نمیشود.
نشانه ی متمم حرف اضافه است اسمی که بعد از حرف اضافه میآید متمم است.
مثال : علی با دوچرخه از خانه به مدرسه آمد.
علی : فاعل
با : حرف اضافه
دوچرخه : متمم
از : حرف اضافه
خانه : متمم
به : حرف اضافه
مدرسه : متمم
آمد : فعل
* نکته *
* نکته * : میتوان گفت که دو دسته حرف داریم :
الف) حروف اضافه مانند : به ، از ، در ، برای ، با و...
ب ) حروف ربطی مانند : و ، تا ، که و...
* پایان نکته *
* نکته *
* نکته * : حروف « تا » اگر فاصله زمانی و مکانی را برساند حرف ربطی نیست. مانند از اصفهان تا مشهد ۱۲۰۰ کیلومتر است.
* پایان نکته *
* نکته * : « را » همیشه نشانه مفعول نیست و گاهی وقت ها حرف اضافه است مانند : پدر را گفتم. « را » به معنی به میباشد ، در نتیجه پدر متمم است.
4- فعل : مهمترین بخش جمله است و معمولاً در آخر جمله میآید و انجام کار یا پذیرش حالتی را در یکی از زمان ها به وسیله شخص یا اشخاص میرساند.
ویژگی های فعل عبارت است از : ۱- انجام کار یا پذیرش حالت. ۲- زمان. ۳- شخص. ۴- شمار.
مثلاً فعل رفتم ، عمل رفتن را میرساند در زمان گذشته به وسیله یک نفر و اول شخص .
فعل ها به صورت کلی به دو دسته اسنادی ( ربطی ) و غیر اسنادی ( غیر ربطی ) تقسیم میشود مثلاً گفتم فعل غیر اسنادی و است ، بود ، شد ، گشت و گردید فعل اسنادی یا ربطی است ، البته فعل هایی هم که از این پنج فعل ساخته میشوند اسنادی هستند مثل میشود ، میگردد ، نبود ، نیست .
مثال : علی رفت .
علی : نهاد
رفت : فعل غیر اسنادی یا غیر ربطی
مثال دیگر : هوا سرد است.
هوا : نهاد
سرد: مسند
است : فعل ربطی یا اسنادی
* نکته *
* نکته * : گشت و گردید اگر معنای چرخیدن و دور زدن بدهند فعل اسنادی نیست بلکه غیر اسنادی هستند.
* پایان نکته *
5- نهاد : به کلمه یا گروهی از کلمه ها که معمولاً در ابتدای جمله میآیند و انجام کاری و یا داشتن حالتی به آنها نسبت داده میشود ، « نهاد » میگویند.
روش یافتن نهاد : از فعل جمله سوال چه کسی یا چه چیز میپرسیم. مثال : علی رفت.
علی : نهاد رفت : فعل چه کسی رفت ؟ علی رفت.
نهاد به دو دسته تقسیم میشود :
۱- فاعلی علی رفت. علی : فاعل
۲- مسندالیهی هوا سرد شد. هوا : مسندالیه
6- فاعل : فاعل به معنی انجام کننده کار است.
اینم یه جواب خوب و درست درست خدمتتون.