برای درک چگونگی تکثیر ویروسها، ابتدا باید تفاوت اساسی بین باکتریها و ویروسها را بفهمیم.
باکتریها موجودات زندهای هستند که میتوانند به طور مستقل زندگی کنند و از روشهایی مانند تقسیم دو نیم (که به آن "تقسیم دوتایی" گفته میشود) برای تکثیر خود استفاده میکنند. در این روش، یک باکتری به دو باکتری مشابه تقسیم میشود و این فرآیند تا زمانی که شرایط محیط برای رشد مناسب باشد ادامه مییابد.
اما ویروسها به طرز متفاوتی تکثیر میشوند. آنها موجودات زنده نیستند و برای تکثیر به سلولهای میزبان نیاز دارند. ویروسها در واقع از یک هسته ژنتیکی (DNA یا RNA) و یک پوشش پروتئینی تشکیل شدهاند. فرایند تکثیر ویروسها به طور کلی شامل مراحل زیر است:
1. **چسبندگی**: ویروس به سطح سلول میزبان میچسبد. این عمل اغلب با استفاده از پروتئینهای خاصی بر روی سطح ویروس و گیرندههای مخصوص بر روی سلول میزبان انجام میشود.
2. **ورود**: ویروس وارد سلول میزبان میشود. این ورود میتواند به روشهای مختلفی انجام شود، مانند نفوذ به سلول یا فرایندهایی مانند اندوسیتوز (فردی کردن سلول).
3. **تولید**: پس از وارد شدن، ویروس از ساز و کارهای سلول میزبان استفاده میکند تا مواد لازم برای ساختن قطعات جدید ویروس را تولید کند. این شامل تولید نسخههای جدید از RNA یا DNA ویروس و پروتئینهای پوششی است.
4. **ترکیب**: قطعات جدید ویروس در کنار هم قرار میگیرند تا ویروسهای کامل ساخته شوند.
5. **خارج شدن**: ویروسهای جدید پس از ساخته شدن از سلول میزبان خارج میشوند. این فرایند میتواند به صورت لیز کردن سلول (از بین رفتن سلول میزبان) یا از طریق انتشار آرام (بدون آسیب به سلول میزبان) انجام شود.
پس به طور خلاصه، ویروسها برای تکثیر به سلولهای میزبان وابسته هستند و از آنها استفاده میکنند، در حالی که باکتریها به طور مستقل میتوانند تولید مثل کنند.