17 همچنین در کل کشور معمولاً ساعت یکسانی وجود دارد . در ایران ظهر شرعی حدود یک ساعت متغیر است ( ایران تقریباً بین دو نصف النهار قرار دارد ؛ لذا ظهر شرعی در شرق و غرب ایران حدوداً یک ساعت با هم فاصله دارند . ) ساعت صحیح هر مکان همان ساعتی است که هنگام ظهر شرعی در حدود ساعت ۱۲ ظهر است . در واقع برای تعیین دقیق جهتهای جغرافیایی ساعت باید طوری تنظیم باشد که هنگام ظهر شرعی ساعت ۱۲ را نشان دهد .
18 اگر از ساعت دیجیتال استفاده می کنید ، می توانید ساعت عقربه دار را روی یک کاغذ یا روی زمین بکشید ( دور دایره ای از ۱ تا ۱۲ بنویسید و عقربه ساعت شمار را هم بکشید ) ، سپس از روش جهت یابی با ساعت عقربه دار جهت یابی میکنیم
19 - شاخص را به طول یک متر در زمین مسطح در مقابل خورشید به شکل عمودی قرار میدهیم . - سایه شاخص روی زمین می افتد ، سر سایه را به دقت مشخص میکنیم . حدود ۲۰ دقیقه صبر میکنیم تا سایه به واسطه حرکت خورشید از شرق به غرب حرکت کند . سپس مکان دوم سایه را مشخص می کنیم . دو سر سایه را با خط مستقیم به یکدیگر وصل میکنیم ؛ سر سایه اول به سوی غرب و سر سایه دوم به سوی مشرق میباشد . - سپس روی خط میایستیم ؛ به طوری که پای چپ روی سایه اول و پای راست ما روی سایه دوم باشد و شاخص پشت سر ما قرار داشته باشد . در این صورت جهت مقابل ما شمال است .
20 زیرا در شب به دلیل تاریکی هوا هیچ منبع نوری وجود ندارد
21 در این مواقع میتوانید به کمک ستارگان جهت یابی را انجام دهید . البته باید بتوانید ستاره ها را ببینید . اگر در مکانی قرار دارید که آسمان را نمی بینید ، خود را به منطقه مرتفع برسانید . در ارتفاعات ستاره ها بهتر دیده میشوند و هیچ مانعی در جلوی دید شما وجود ندارد .
22 در کویر هیچ مانعی بر سر دید شما برای دیدن ستارگان وجود ندارد ، اما تعداد ستارگان در آسمان بسیار است . در کویر باید توانایی ستاره شناسی خود را بالا ببرید تا بتوانید از میان میلیاردها ستاره ، صورتهای فلکی مورد نظر خود را درست تشخیص دهید .
23 ستاره قطبی ستاره ای ثابت است بر فراز قطب شمال که به وسیله آن جهت شمال جغرافیایی را تعیین میکنند . ستاره قطبی با تقریب بسیار خوبی ، حدود هفت دهم ( ۰/۷ ) درجه خطا جهت شمال جغرافیایی ( و نه شمال مغناطیسی ) را نشان میدهد ؛ یعنی اگر رو آن بایستیم ، رو به شمال خواهیم بود درهرحال ستاره قطبی تنها در نیمکره شمالی زمین قابل رؤیت است و در جنوب خط استوا نمیتوان از آن به عنوان راهنما استفاده کرد برای دیدن ستاره قطبی در آسمان شب باید ابتدا ستارگان دب اکبر یا ستارگان ذات الكرسي را پیدا کرد
24 مجموعه ستاره دب اکبر شامل هفت ستاره است که به شکل ملاقه در آسمان دیده می شوند . اگر فاصله دو ستاره لبه آبریز ملاقه را یک برابر در نظر گرفته و آن را پنج برابر کنید ، به ستاره ای می رسید که نسبت به ستارگان اطراف خود پرنورتر است ، این ستاره قطبی است . دیگر اسامی این مجموعه ستاره ، هفت برادران ، خرس بزرگ و ملاقه ای است . از آنجا که ستاره ها به محور ستاره قطبی در آسمان میچرخند ، ممکن است دهانه آبریز ملاقه صحیح یا وارونه یا به پهلو دیده شود .