قلمرو ادبی: قافیه: دهانِ / ردیف: شما نیز بگذرد / آب اجل: اضافه تشبیهی / خاص و عام: مجاز از همه مردم / گلو گیر، حلق و دهان: مراعات نظیر – تناسب / گلوگیر: کنایه از نابود کننده؛ کشنده / خاص و عام: تضاد / آب اجل بر حلق کسی گذاشتن: کنایه از مرگ و نابودی / تلمیح به آیه «کل نفس ذائقه الموت – هر نفسی چشنده ی مرگ است»
قلمرو زبانی: اجل: مرگ (شبه هم آوا: عجل) / گلوگیر: چیزی که راه گلو را بگیرد – منظور کشنده / خاص: درباریان / عام: توده ی مردم / حلق: گلو
چون دادِ عادلان به جهان در، بقا نکرد / بیداد ظالمان شما نیز بگذرد
معنی: همان گونه که عدل و داد انسان های دادگر در جهان باقی نمانده است پس ستم شما ستمگران نیز از بین رفتنی است.
قلمرو ادبی: قافیه: ظالمان / ردیف: شما نیز بگذرد / داد و بیداد: تضاد / عادل و ظالم: تضاد / داد و عادل – بیداد و ظالم: تناسب / واج آرایی صامت د – ن، مصوت ا
قلمرو زبانی: چون: به علت آنکه (وقتی که) – حرف ربط پیوند ساز / داد: عدل، انصاف / بقا نکرد: باقی نماند / بیداد: ظلم و ستم / به و در، دو حرف اضافه برای یک متمم / بقا: دوام و پایداری / داد: عدالت، دادگری
در مملکت چو غرّشِ شیران گذشت و رفت / این عوعوِ سگانِ شما نیز بگذرد
معنی: در سرزمینی که نعره انسانهای شیر صفت و جوانمرد گذشته، ناجوانمردی و سگ صفتی انسانهای پست هم از بین خواهد رفت.
قلمرو ادبی: قافیه: سگانِ / ردیف: شما نیز بگذرد / شیران: استعاره از دلیران / سگان: استعاره از انسان های فرومایه و ستمگر / شیر و سگ: تناسب / سگان و شیران: تضاد معنایی / غرش و عوعو: تضاد / واج آرایی صامت ش
قلمرو زبانی: مملکت: کشور / غرش: بانگ، فریاد / چو: وقتی که / عوعو: صدای سگ
بادی که در زمانه بسی شمعها بکُشت / هم بر چراغدان شما نیز بگذرد
معنی: مرگ مانند بادی شمع وجود انسان های بسیاری را خاموش نمود، پس چراغ وجود شما را نیز خاموش خواهد کرد.
قلمرو ادبی: قافیه: چراغدان / ردیف: شما نیز بگذرد / باد: استعاره از مرگ / شمع: استعاره از انسان / چراغدان: استعاره از زندگی افراد نالایق / شمع و چراغدان: تناسب / باد بر شمع و چراغدان وزیدن: کنایه از مرگ و نابودی / باد و شمع: تضاد / تلمیح به آیه «کل نفس ذائقه الموت» (مفهوم: فراگیر بودن مرگ) / شمع، بکشت و چراغدان: مراعات نظیر
قلمرو زبانی: بسی: بسیار / کشتن: خاموش کردن / چراغدان: جای چراغ، فانوس / بکشت: خاموش کرد
زین کاروانسرای، بسی کاروان گذشت / ناچار، کاروانِ شما نیز بگذرد
معنی: دنیا کاروان سرایی است که مردم زیادی از آن گذشته و رفته اند، شما نیز از این دنیا عبور خواهید کرد. (قدرت و فرانروایی شما نیز از بین خواهد رفت)
قلمرو ادبی: قافیه: کاروانِ / ردیف: شما نیز بگذرد / کاروان سرا: استعاره از دنیا / کاروان: استعاره از مردم و زندگی / واج آرایی: تکرار مصوت ا / کاروان سرا و کاروان: تناسب / تکرار کاروان / تلمیح به آیه «کل من علیها فان» / کاروانسرای، کاروان و گذشتن: مراعات نظیر
قلمرو زبانی: کاروان سرا: جایی که کاروان ها در آن اقامت می کنند / کاروان: گروه مسافران / بسی: بسیاری / زین: مخفف «از این»
ای مُفتَخَر به طالع مسعود خویشتن / تأثیر اختران شما نیز بگذرد
معنی: ای کسی که به خوشبختی خودت افتخار می کنی این بخت فرخنده شما نیز به پایان می رسد.
قلمرو ادبی: قافیه: اختران / ردیف: شما نیز بگذرد / طالع و اختر و مسعود: تناسب / تلمیح به باور قدما که ستارگان را در تعیین سرنوشت انسان ها موثر می دانستند
قلمرو زبانی: مفتخر: صاحب افتخار، سربلند / طالع: سرنوشت، بخت / مسعود: فرخنده / اختر: ستار