........ ...

فارسی یازدهم. درس 1 فارسی یازدهم

کسی میتونه جمله ی مستقل رو توضیح بده با مثال بگه چند جمله ی مستقل هست؟

جواب ها

Mahan Alipour

فارسی یازدهم

جمله ی مستقل بزرگ ترین واحد سخن است که از یک یا چند جمله ی ساده ساخته می شود و خود جزیی از یک واحد بزرگتر زبانی نیست . 1) مثال برای یک جمله: «لباس انسان پرچم کشور وجود اوست .» 2) مثال برای چند جمله: «انسان راه درازی در پیش دارد که مرگ یکی از گذرگاه های آن است .» جمله ی مستقل دو نوع است : 1) ساده: یک فعل دارد .مثال شماره 1 . 2) مرکب : دست کم یک جمله ی وابسته دارد . مثال شماره ی 2. جمله ی مرکب دارای یک جمله ی هسته و یک یا چند جمله ی وابسته است . در جمله ی مرکب نه هسته استقلال دارد و نه وابسته . جمله ی هسته اگر به تنهایی بیاید خود جمله مستقل داست. نشانه ی جمله ی وابسته ،حرف پیوند وابسته ساز است . یعنی جمله ای که بعد از حرف پیوند وابسته ساز بیاید ،وابسته محسوب می شود و بخشی از جمله که وابسته ساز ندارد ، هسته است . مثلا ً در مثال بالا «انسان راه درازی در پیش دارد »هسته است و جمله ای که بعد از «که» آمده است : «مرگ یکی از گذرگاه های آن است» جمله ی وابسته است . پیوندها دو نوع اند : 1) پیوندهای هم پایه ساز:واژه های دستوری «و»،«ولی»،«اما»،«لیکن»،«یا» و....دو جمله را هم پایه می کنند : خیاط ها پول زر و سیم را گرفتند و کارگاهی عریض و طویل دایر کردند . 2) پیوندهای وابسته ساز: واژه های دستوری «که»،«تا»،«زیراکه»،«هنگامی که»،«اگر»،««اگرچه»،««وقتی که»،««چون » و....جمله های پس از خود را به جمله ی هسته وابسته می سازند :او به خیاط خانه ی سلطنتی رفت تا لباس زربفت عجیب خود را بر تن کند . پیوندهای پرکاربرد مانند «که »و «تا» گاه از جمله حذف می شوند ولی بالقوه وجود دارند: قرار شد جشنی عظیم در شهر به پا شود=قرار شد تا جشنی عظیم در شهر به پا شود . چگونگی قرار گرفتن جمله های وابسته بدین صورت است: a. پیش از هسته : تا درس نخوانی، موفق نمی شوی. b. پس از هسته: به یاد داری که چگونه سال های سخت را پشت سر گذاشتی ؟ c. در ضمن هسته: از بهاری که در راه است،سخن می گویم . اگر جمله ی مرکب چند وابسته داشته باشد صورت های زیر محتمل است: الف) جمله های وابسته با هم هم پایه اند : به او سفارش کردم که کتاب را بخرد و آن را به سختی مطالعه کند. در این صورت جمله های هم پایه وابسته یک هسته اند . ب) جمله های وابسته خود هسته ی جمله وابسته ی دیگری هستند : به دوستم گفتم که بیاید تا با هم مطالعه کنیم . در جمله ی بالا «با هم مطالعه کنیم » وابسته ی «بیاید » است . تعداد وابسته ها از لحاظ نظری نامحدود است . اما در زبان فارسی بیش از 6 یا 7 نیست . جمله ی هسته نیز می تواند بیش از یکی یعنی دو ،سه یا چند قلو باشد . در این موارد ً هسته ها با پیوند هم پایه ساز به هم مربوط می شوند : اگر تلفن کرد ،تو حتما ً برو و او را ببین . می توان فرمول کلی جمله را در زبان فارسی چنین نوشت : (وابستهْ )+ هستهْ +( وابستهْ) . کمانک نشانه ی اختیاری بودن و دایره کوچک بالای کلمات نشانه امکان تکرار است . جمله ی وابسته در حقیقت جزیی از جمله ی هسته است که گسترش یافته است . پس این جمله ها را می توان به حالت اول برگرداند .در تأویل ، فعل جمله ی وابسته به صورت صفت یا مصدر درمی آید: 1) اگر یکی از گروه های اسمی جمله ی مرکب، جمله ی وابسته داشته باشند ،بخش وابسته به صفت تأویل می شود: کتابی که امانت داده بودید ، پیش من است = کتاب امانتی پیش من است. 2) در مواردی جز مورد بالا فعل جمله ی وابسته تأویل به مصدر می شود و در یکی از جایگاه های نحوی زیر قرا

سوالات مشابه درس 1 فارسی یازدهم