۱مشاهده بدون مشارکت مستقيم و فعالانه محقق.
۲. مشاهده با مشارکت مستقيم و فعالانه محقق در جامعهٔ مورد مطالعه.مشاهده در مواردى استفاده مىگردد که نمونهگيرى و کاربرد پرسشنامه عملى نباشد. مثلاً زمانىکه قصد مطالعهٔ جابهجائىهاى فصلى يکى از ايلات را داريممشاهده یعنی دریافت و درک هدفمند محیط اطراف یا یک موضوع خاص، از طریق حواس پنجگانه و ثبت این دریافت ها.