بر اساس ابیات زیر به سوالات پاسخ دهید:
« راستی را کس نمی داند که در فصل بهار / از کجا گردد پدیدار، این همه نقش و نگار؟ »
« عقل ها حیران شود کز خاک تاریک نژند / چون برآید این همه گل های نغز کامکار؟ »
« برق از شوق که می خندد بدین سان قاه قاه؟ / ابر از هجر که می گرید بدین سان زار زار؟ »
« کیست آن صورت گر ماهر که بی تقلید غیر / این همه صورت بَرَد بر صفحه هستی به کار؟ »
۱. دو جفت کلمه متضاد در ابیات بالا وجود دارد. دو جفت را بیابید و بنویسید.
- پاسخ: خندان و گریان (یا خندد و گرید)، تاریک و روشن (یا بهار و...)
۲. بیت آخر از لحاظ دستوری نامرتب است. در زیر مرتب شدهٔ آن نوشته شده است. جاهای خالی را با کلمات مناسب پُر کنید.
- کلمات جای خالی: بر صفحه هستی / که بدون تقلید از کس دیگری این همه ... (بر اساس بیت: «این همه صورت برَد بر صفحه هستی به کار؟ / کیست آن صورت‌گر ماهر که بی‌تقلید غیر»)
- پاسخ مرتب شده: کیست آن صورت‌گر ماهر که بدون تقلید از کس دیگری این همه **صورت**، **بر صفحه هستی** بَرَد به کار؟
۳. جملات صحیح را با مداد آبی و جملات غلط را با مداد صورتی رنگ کنید.
- الف- قالب شعری ابیات بالا «غزل» است.
- پاسخ: **غلط** (قالب ابیات چهارپایی یا مثنوی است؛ چون هر بیت قافیه مجزا دارد، قالب چهارپایی است).
- ب- واژهٔ «کامکار» به معنی «نوعی گل بسیار سرخ و زیبا» است.
- پاسخ: **غلط** (کامکار به معنی کامروا و کامیاب است).
- ج- در یکی از ابیات به یکی از نام های خداوند « آفریننده و مصوّر » اشاره شده است.
- پاسخ: **صحیح** («صورت‌گر ماهر» اشاره به مصور دارد).
- د- واژهٔ « حیران » با « تحیّر » و « حیرت » هم خانواده است.
- پاسخ: **صحیح**
علی در انشای خود این عبارت را نوشته بود: « خورشید، آتمشی فروزان در دل آسمان است. » شما هم با استفاده از همین آرایه، یک جمله ادبی دربارهٔ « پدیده های خلقت » بنویسید.
- پاسخ: شکوفه، لبخندی زیبا بر لبان بهار است.
