كوروش كبير اولين اميراتور هخامنشى
بود. او كسى بود كه حكومت يارس را
با در هم آميختن دو قبيله اصلي ايرانـ
- مادها و يارسيان- به وجود اورد. از
lو به عنوان كشوركشايـ بزرگ ياد
شده است زيرا در زمانى، حاكم
بزركترين اميراتوريهايى بود كه تا كـنون
به وجود أمده اند. او به خاطر بردبارى
بي مانند و رفتار بزرگ منشانه اش در
برابر مغلوبين جنگ نيز شهرت فراوانى
دارد. كوروش به محض غلبه بر مادها،
دولتى را براى اين قلمرو خود در نظر
كرفت و مامورين دولتى را از بين
يزرگان هر دو قبيله برگزيد پس از فتح
آسياى صغيررشبه جزيره بزركى كه در
ميان درياى مديترانه و درياى سياه قرار
داردا، كوروش سياه خود را يه سمت
مرزهاى شرقى حركت داد. با ادامه
حركت به سمت شرق، او سرزمينهاى
مر خود تارهد سىحو' ) آمهدرىا( رافتح كرد و يس از عبور از سيحون، به
سي دريا در آسياى مركزى رسيد و در
آنجا به منظور دفاء از اين مرزها در
برابر هجوم قبايل كوج نشين آسياى
مركزى، شهرهايى با برج وباروى
مستحكم و نيرومند بنا كرد. ييروزيهاى
كوروش در شرق موجب شد تا موقعيت
براى فتح غرب مناسب شود.حالا نوبت
بابل و مصر بود. زماني كه كورش بابل
را فتح كرد، به يهوديان ساكن آن اجازد
داد تا به ' سرزمين موعود' باز كردند و
با برخورد توام با احترام و مدارا با
اعتقادات مذهبى و آداب و رسوم
تثادهاى ديگر، به عنوان يك فاتح آزادى
بخش، مشهور شد و امروز نام كوروش
به عنوان يكى از محبوب ترين و مورد
احترام ترين اميراتوران درتاريخ به ثبت
رسيده است. انشا درباره كوروش بزرگ
فرمان كوروش كبير كه بر روى يكالستوانه كلبن، به خط مبنى وبه زيان
أرباب توسعته شدة الست، در الصادر
جريان حفاربهاء محل تعدان بابل به
دست أحد. در اين فرمان، كورون
شبوة اختار انساني باسماكنان سرمين
بابل رابراى فاتحان ايراني شرح داره
رست. ابن سند به عنوان اولين منشور
حقوق بشر شاخته بعده لست ودار
سال 191 سازمان ملل متحد ترجمة
متن أثرا به تمام ربانهائى رسمى به جاب
وساند وأن رادار اختيار دفاتر اين
سازمان دركشورهان مختلف قرار داد.