آرایه های ادبی یا صنایع ادبی یا صنایع بدیع، دستهای از هنرمندیهای شاعرانه هستند که بر زیباییهای لفظی و معنایی شعر میافزایند و شاعران از دیرباز آنها را به عنوان ابزاری برای قوت و ظرافت شعر به کار گرفتهاند. ادبا آرایه های ادبی را در دو دسته آرایه های ادبی لفظی و آرایه های ادبی معنوی دستهبندی کردهاند
در آرایه های ادبی لفظی یا همان صنایع لفظی، کلمات هستند که شعر را زیبا میکنند. این زیبایی به گونهای است که اگر مثلاً واژهای دیگر با همان معنی بیاوریم، شعر زیبایی قبل را نخواهد داشت. در واقع، آرایه های ادبی لفظی شعر را خوشآهنگ میکنند. در این بخش، مهمترین آرایه های ادبی لفظی را معرفی میکنیم.
برخلاف آرایه های لفظی در ظاهر کلام نیست و برای تشخیص آنها باید به معنای کلام دقت شود. مثلاً «استعاره» که زیبایی آن هنگامی مشخص می شود که ذهن با تلاش، به معنای ثانوی واژه پی ببرد: مثلاً در بیت زیر:
«چو تنها ماند ماه سرو بالا
فشاند از نرگسان لولوی لالا»
نظامی «شیرین» را توصیف می کند که در گوشه ای نشسته و گریه می کند؛ «ماه» استعاره از شیرین، «نرگسان» استعاره از دو چشم، و «لولوی لالا» استعاره از شک است
بتاج:)