تاج یادت نرهه♥️
۱. که گر صیاد بیند همچینم / دهد حالی به گازر پوستینم
· «گر»: مخفف «اگر» (ویژگی آوایی/کاهش).
· «همچینم»: مخفف «همچون من» (ساختار قدیمی صرفی).
· «حالی»: به معنای «فوراً و در دم» (ویژگی واژگانی).
· «دهد»: فعل مضارع التزامی بدون «بـ» (ویژگی صرفی افعال).
۲. دل نمی‌یارست نامش گفتن و در بسته ماند / تا سحرگه روز شد خورشید ناگه رو نمود
· «یارست»: فعل باستانی به معنای «توانست» (ویژگی واژگانی و صرفی).
· «سحرگه»: مخفف «سحرگاه» (ویژگی آوایی).
· «رو نمود»: استفاده از پیشوند «رو» بر سر فعل (ویژگی صرفی/نحوی).
· «نامش گفتن»: ساختار قدیمی مفعول + فعل (ویژگی نحوی).
۳. به دل، روباه گفتا گر بمانم / نه دندان باش و نه گوش و زبانم
· «گفتا»: کاربرد «ا» در پایان فعل برای تأکید (ویژگی صرفی).
· «گر»: مخفف «اگر».
· «نه... و نه»: ساختار همپایه منفی (ویژگی نحوی).
۴. به صد کاروان اشتر سرخ موی / همی هیزم آورد پرخاشجوی
· «اشتر»: به جای «شتر» (ویژگی واژگانی/باستانی‌گرایی).
· «همی»: نشانه استمرار در سبک خراسانی (به جای «می») (ویژگی صرفی).
· «آورد»: به جای «می‌آورد» با حذف «می» و آوردن «همی».
۵. ای آن که غمگنی و سزاواری / وندر نهان سرشک همی باری
· «غمگنی»: مخفف «غمگینی» (حذف «ی» میانجی - ویژگی آوایی).
· حذف فعل ربطی: «سزاواری» یعنی «سزاوار هستی» (ویژگی نحوی).
· «وندر»: مخفف «و اندر» (ویژگی آوایی/واژگانی).
· «سرشک»: به جای «اشک» (ویژگی واژگانی/باستانی‌گرایی).
· «همی باری»: نشانه استمرار «همی» + فعل «باری» (ویژگی صرفی).
نکته کلی برای امتحان:
این ابیات عمدتاً متعلق به سبک خراسانی هستند. مهم‌ترین ویژگی‌های زبانی سبک خراسانی که در این ابیات دیده می‌شود عبارتند از:
۱. کاربرد «همی» به جای «می» برای استمرار.
۲. استفاده از افعال و واژگان کهن (مانند یارست، اشتر، سرشک).
۳. حذف‌ها و اختصارهای آوایی (مانند گر، سحرگه، وندر).
۴. حذف فعل ربطی (مثل «سزاواری»).
