۱. جامعه آماری و نمونه:
جامعه آماری:فکر کن میخوایم بدونیم مثلاً همه آدمهای شهر تهران چقدر از یک سریال جدید خوششون اومده. این(همه آدمها)میشن 'جامعه آماری' ما. یعنی کل گروهی که در موردشون کنجکاویم.
نمونه: خب، سخته که از تکتک آدمهای تهران بپرسیم! برای همین، میریم مثلاً از (۵۰۰)نفرشون که اتفاقی انتخابشون کردیم (مثلاً از جاهای مختلف شهر)، میپرسیم. این ۵۰۰ نفر میشن 'نمونه' ما. یعنی یه تیکه کوچیک از کل اون آدمها که نماینده بقیه هستن.
۲. روشهای آمارگیری:
سرشماری: مثل اینه که بخوایم قد تمام دانشآموزهای یه کلاس رو بگیریم. یعنی از همه، بدون استثنا. این میشه سرشماری. معمولاً برای گروههای کوچیک خوبه.
نمونهگیری: مثل اینه که از چند تا دانشآموز(مثلاً ۱۰ نفر) توی کلاس بپرسیم چقدر درس رو دوست دارن و بعد فکر کنیم بقیه کلاس هم همین حس رو دارن. این میشه نمونهگیری. سریعتر و راحتتره ولی دقتش بستگی داره چقدر اون چند نفر نماینده بقیه باشن.
۳. تفاوت آماره و پارامتر:
این دو تا عدد هستن که در مورد جامعه و نمونه به کار میرن:
پارامتر:یه عدد درباره( کل جامعه) است. مثلاً، واقعاً چند درصد از کل آدمهای تهران سریال رو دوست داشتن؟ این عدد 'پارامتر' هست. معمولاً ما این عدد دقیق رو نمیدونیم چون نمیتونیم از همه بپرسیم.
آماره: یه عدد درباره نمونه ماست. مثلاً، از اون ۵۰۰ نفری که پرسیدیم، دیدیم مثلاً ۶۰ درصدشون سریال رو دوست داشتن. این عدد ۶۰ درصد که از نمونه ما به دست اومده، میشه 'آماره'. ما از این 'آماره' استفاده میکنیم تا حدس بزنیم اون 'پارامتر' (یعنی اون درصد واقعی کل آدمهای تهران) چقدره.
خلاصه؛
جامعه: همه اعضای یه گروه بزرگ.
نمونه: یه تیکه کوچیک از اون گروه بزرگ.
سرشماری:از همه میپرسیم.
نمونهگیری: از یه تیکه کوچیک میپرسیم.
پارامتر: عدد دقیق کل گروه بزرگ (که معمولاً نمیدونیم).
آماره: عدد به دست اومده از تیکه کوچیک (که باهاش کل گروه رو حدس میزنیم).