سلام معرکه یادت نره **سوال ۹:** کانون آینه مقعر (فرورفته) حقیقی است یا مجازی؟ با رسم شکل توضیح دهید. * **جواب:** کانون آینه مقعر **حقیقی** است. دلیلش اینه که پرتوهای نور پس از برخورد با آینه و بازتاب، در یک نقطه واقعی همدیگر را قطع می‌کنند. در شکل، این نقطه را با F نشان می‌دهیم که در جلوی آینه قرار دارد. **سوال ۱۰:** آینه مقعر، در دندانپزشکی استفاده می‌شود. در این کاربرد، دندان کجای آینه قرار می‌گیرد؟ تصویر حاصل چه ویژگی‌هایی دارد؟ * **جواب:** در دندانپزشکی، دندان در **فاصله کانونی آینه مقعر (بین کانون و قطب آینه)** قرار می‌گیرد. تصویر حاصل **بزرگ‌تر، مجازی، مستقیم و وارونه** است. (معمولاً برای دید بهتر دندانپزشک، تصویر بزرگ‌تر نمایش داده می‌شود.) **سوال ۱۱:** پارچه و کاغذ سفید زیادی نور را بازتاب می‌دهند، ولی به کمک آن‌ها نمی‌توان تصویری تشکیل داد. علت را توضیح دهید. * **جواب:** چون پارچه و کاغذ سفید نور را به صورت **پراکنده (منتشر)** بازتاب می‌دهند. برای تشکیل تصویر، نیاز به بازتاب منظم نور داریم که پرتوها در یک نقطه همدیگر را قطع کنند. **سوال ۱۲:** هرکدام ویژگی کدام نوع آینه است؟ * **الف) همیشه تصویری کوچکتر، مستقیم و مجازی ایجاد می‌کند:** آینه **محدب (کوژ)** * **ب) می‌توان به کمک آن تصویری حقیقی روی پرده ایجاد کنیم:** آینه **مقعر (فرورفته)** * **ج) در وسیله پیرا بین (پیرا‌مون نما) به کار می‌رود:** آینه **محدب (کوژ)** **سوال ۱۳:** گزینه‌ی درست را انتخاب کنید. * **الف) کدام یک از موارد زیر منیر است؟** 1. آینه 2. مُربّخ (این کلمه درست نیست، احتمالا منظور 'مُرَوّح' یا وسیله‌ای برای خنک کردن بوده که ارتباطی با نور ندارد) 3. ستاره قطبی 4. ماه * **جواب صحیح: ۱. آینه** (چون نور را بازتاب می‌دهد) و **۳. ستاره قطبی** (چون منبع نور است) و **۴. ماه** (چون نور خورشید را بازتاب می‌دهد). اگر منظور سوال 'منبع نور' است، ستاره قطبی درست است. اگر منظور 'جسمی که نور را بازتاب می‌دهد' است، آینه و ماه هر دو درست هستند. با توجه به گزینه‌ها، به نظر می‌رسد منظور 'اجسام نورانی یا بازتاب‌دهنده' است. **معمولاً در فیزیک، آینه را جزو اجسام 'روشن' یا 'بازتاب‌دهنده' می‌دانند، نه 'منیر' (که خود تولیدکننده نور است). ستاره قطبی منبع نور است.** اگر گزینه 'خورشید' بود، آن هم درست بود. **با فرض اینکه منظور اجسام نورانی یا بازتاب‌دهنده باشد، آینه و ماه و ستاره قطبی درست هستند.** * **ب) خسوف (گرفتگی ماه) وقتی اتفاق می‌افتد که .................. باشد.** 1. زمین در سایه ماه 2. ماه در سایه زمین 3. خورشید در سایه زمین 4. خورشید در سایه ماه * **جواب صحیح: ۲. ماه در سایه زمین** (خسوف زمانی رخ می‌دهد که زمین بین ماه و خورشید قرار بگیرد و سایه زمین روی ماه بیفتد.) * **پ) زاویه بازتاب ، ..................... است.** 1. زاویه بین پرتو تابش و آینه 2. زاویه بین پرتو تابش و خط عمود بر پرتو بازتاب و آینه 3. زاویه بین پرتو بازتاب و آینه 4. زاویه بین پرتو بازتاب و خط عمود بر پرتو تابش و بازتاب * **جواب صحیح: ۳. زاویه بین پرتو بازتاب و آینه.** (طبق قانون بازتاب، زاویه بازتاب برابر با زاویه تابش است و هر دو زاویه نسبت به خط عمود بر سطح بازتابنده سنجیده می‌شوند، اما اینجا گزینه‌ها کمی گیج‌کننده هستند. تعریف استاندارد: زاویه تابش، زاویه بین پرتو تابش و خط عمود بر سطح است، و زاویه بازتاب، زاویه بین پرتو بازتاب و خط عمود بر سطح است. **اگر منظور سوال، خودِ مقدار زاویه بازتاب باشد، گزینه ۴ (زاویه بین پرتو بازتاب و خط عمود) درست است.** اما با توجه به گزینه‌ها، به نظر می‌رسد منظور **گزینه ۳** است که به زاویه‌ای اشاره دارد که پرتو بازتاب با سطح آینه می‌سازد.) * **ت) جسمی در ۵ متری آینه تختی است اگر آینه ثابت باشد و جسم ۲ متر از آینه دور شود فاصله جسم و تصویرش چند متر می‌شود؟** * **توضیح:** در آینه تخت، فاصله جسم تا آینه برابر با فاصله تصویر تا آینه است. * اگر جسم ۲ متر دور شود، فاصله جدید جسم تا آینه می‌شود: ۵ متر + ۲ متر = ۷ متر. * بنابراین، فاصله تصویر تا آینه هم ۷ متر خواهد بود. * فاصله جسم تا تصویر برابر است با: فاصله جسم تا آینه + فاصله تصویر تا آینه = ۷ متر + ۷ متر = ۱۴ متر. * **جواب صحیح: ۱۴ متر.** (گزینه ۴)