غزل
تعداد بیت: کوتاه (معمولاً ۵ تا ۱۲ بیت).
قافیه: مثل قصیده است (بیت اول مصرّع، بعد فقط مصراع دومِ بیت‌ها هم‌قافیه).
موضوع: عشق، احساسات، و عرفان (مثل غزل‌های حافظ).
قصیده
تعداد بیت: بلند (معمولاً بالای ۱۵ بیت).
قافیه: مثل غزل است (بیت اول مصرّع، بعد مصراع دومِ بیت‌ها هم‌قافیه).
موضوع: مدح و ستایش بزرگان، یا توصیف طبیعت (مثل قصیده‌های ناصرخسرو).
مثنوی
تعداد بیت: هر چقدر شاعر بخواهد (برای داستان‌نویسی).
قافیه: هر بیت قافیه‌ی مخصوص به خودش را دارد (مصراع اول و دومِ هر بیت با هم هم‌قافیه‌اند: ا-ا، ب-ب، ج-ج).
موضوع: داستان و حکایت (مثل شاهنامه فردوسی یا مثنوی معنوی).
