اینجا ما با این ساختار روبهرو هستیم:
غُضَّتْ
تحلیلش 👇
غُ → ضمه اول = نشانه ماضی مجهول
ضَّ → تشدید با فتحه
تْ → تاءِ تأنیث ساکنه
حالا سؤال مهم:
مگه نگفتیم در ماضی مجهول حرف ماقبل آخر کسره میگیرد؟
بله ✔
اما در فعلهای مضاعف (فعلهایی که حرف دوم و سومشان یکی است و ادغام شدهاند مثل: غَضَّ، مَدَّ، شَدَّ)، وقتی مجهول میشوند، شکلشان اینطوری میشود:
قاعده فعل مضاعف در ماضی مجهول:
فُعَّ
مثالها:
مَدَّ → مُدَّ
شَدَّ → شُدَّ
غَضَّتْ → غُضَّتْ
اینجا دیگر کسره نمیآید، چون حرف دوم و سوم یکی هستند و ادغام شدهاند (تشدید گرفتهاند).
نتیجه نهایی
غُضَّتْ = فعل ماضی مجهول مضاعف + تاءِ تأنیث ساکنه
این یک استثنای مربوط به فعلهای مضاعف است، نه نقض قاعده.
ببین ریشهٔ فعل غَضَّ این است:
غ ض ض
یعنی سه حرف اصلی (فعل ثلاثی) اینها هستند:
غ
ض
ض
میبینی که حرف دوم و سوم هر دو «ض» هستند ✅
به چنین فعلی در صرف میگویند: فعل مضاعف.
وقتی مجهول میشود:
غَضَّتْ ⟶ غُضَّتْ
اینجا هنوز ریشه همان غ ض ض است، فقط حرکت اول عوض شده (برای مجهول شدن).
خلاصه خیلی ساده 💡
اگر ریشهٔ فعل اینطوری باشد: ف ع ع
به آن میگویند مضاعف، چون حرف دوم و سومش یکی است.
مثل:
م د د ⟶ مَدَّ
ش د د ⟶ شَدَّ
غ ض ض ⟶ غَضَّ
پس اینجا فعل مجهول هست ولی به خاطر حرف ض که تشدید داره دو تا میشه و کلمه مضاعف میشه و تبدیل به فعل ماضی مجهول مضاعف میشه.
