سلام
در تاریخ نگاری تحلیلی مورخان ضمن ارائه و جمع بندی ترکیبی از اخبار و روایت درباره یک رویداد، خود نیز به بررسی و تبیین علل و عوامل ظهور آن حادثه می پردازند. طبیعی است که مورخ برای بررسی علل و عوامل حوادث به نقد منابع و روایت های خود پرداخته و بعضا منابع و گزارشات خام و نادرست را کنار بگذارد.
از برجسته ترین آثار در این حوزه از تاریخ نگاری می توان به کتاب «تجارب الأمم» ابوعلی مسکویه (متوفای ۴۲۱ ق) و «تاریخ بیهقی» و «مروج الذهب» مسعودی اشاره کرد.
