مراکزی که علم و دانش مسلمانان در آنها ترویج و توسعه یافتهاند، عبارتند از:
1. **بیتالحکمه** در بغداد: این مرکز به عنوان یکی از مهمترین مراکز علمی و فرهنگی در دوران خلافت عباسی شناخته میشود. اینجا مکانی بود که کتب یونانی، فارسی و هندی به عربی ترجمه و پژوهشهای علمی انجام میشد.
2. **جندیشاپور** در خوزستان: یکی از مراکز برجسته علم پزشکی در جهان اسلام که پزشکان از سراسر جهان به آنجا میآمدند.
3. **دارالعلمها** و **مدارس نظامیه**: این مراکز در شهرهای بزرگ اسلامی نظیر بغداد و نیشابور تأسیس شدند و به آموزش علوم مختلف میپرداختند.
4. **الازهر** در قاهره: یکی از قدیمیترین دانشگاههای جهان است که تا امروز نیز به فعالیت خود ادامه میدهد و به آموزش علوم اسلامی و دیگر علوم میپردازد.
این مراکز نقش مهمی در توسعه و انتقال علوم در جهان اسلام و حتی به اروپا داشتهاند.