ضربالمثل «باز فیلش یاد هندستون کرده» یک مثل فارسی است که در موقعیتهایی به کار میرود که شخصی پس از مدتها، دوباره به یاد گذشته و ریشههای خود میافتد. این مثل به داستان فیلهایی اشاره دارد که زمانی در هند زندگی میکردند و وقتی به جای دیگری منتقل میشوند، یاد وطن و زندگی پیشین خود میافتند.
این عبارت نمادی از انسانهاست که با وجود تغییرات و تحولات در زندگی، همیشه بخشی از گذشته را در دل دارند و در لحظاتی از زندگی، ناخودآگاه به یاد خاطرات و روزهای گذشته میافتند. این مثل به ما یادآوری میکند که گذشته ما همیشه در ماست و در زمانهایی خاص، تأثیرات آن بر تصمیمات و احساساتمان نمایان میشود. در واقع، «باز فیلش یاد هندستون کرده» به این معناست که هیچگاه نمیتوانیم از ریشههای خود فاصله بگیریم، حتی اگر به ظاهر در دنیای جدیدی قرار بگیریم.