یاختههای پوششی سطحی در معده، که به عنوان یاختههای اپیتلیال شناخته میشوند، نقش بسیار مهمی در حفاظت از بافتهای داخلی معده دارند. این یاختهها به عنوان یک سد حفاظتی عمل میکنند و از به خطر افتادن بافتهای دیگر در برابر اسید معده و آنزیمهای گوارشی جلوگیری میکنند.
نحوهی عملکرد این یاختهها عبارت است از:
1. **ترشح موکوس (سلولهای موکوسی):** یاختههای اپیتلیال معده موادی به نام موکوس تولید میکنند. این موکوس، یک لایهی ژلهای ضخیم و مقاوم ایجاد میکند که سطح داخلی معده را میپوشاند. این لایه مانع از تماس مستقیم اسید و آنزیمها با دیوارهی معده میشود و به این ترتیب از آسیب زدن به بافتها جلوگیری میکند.
2. **سلولهای خاص:** برخی از این یاختهها، مانند سلولهای جدار معده، اسید کلریدریک را تولید و ترشح میکنند که به هضم غذا کمک میکند. اما وجود موکوس و ویژگیهای دیگر این یاختهها باید به گونهای باشد که همزمان با تولید اسید، خود معده نیز آسیب نبیند.
3. **تسلط بر بازسازی:** یاختههای پوششی سطحی با سرعت بالایی بازسازی میشوند. در صورتی که بخشی از آنها آسیب ببیند، به سرعت جانشین میشوند و این ویژگی نیز به حفظ سلامتی جدارهی معده کمک میکند.
این مکانیسمها به حفظ تعادل در معده کمک کرده و از آسیبهای جدی نظیر زخم معده جلوگیری میکنند. در نتیجه، یاختههای پوششی سطحی به عنوان یک سد حفاظتی قوی در برابر عوارض ناشی از اسید و آنزیمها عمل میکنند.