با بررسی این تجربه اینک می‌پذیرید که در دمای معین یک ویژگی مشترک با هر حالت فیزیکی، وجود جنبش‌های نامنظم ذره‌های سازنده آنها است؛ هر چه دمای ماده بالاتر باشد، میانگین تندی و میانگین انرژی جنبشی ذره‌های سازنده آن بیشتر است. به دیگر سخن دمای یک ماده، معیاری برای توصیف میانگین تندی و میانگین انرژی جنبشی ذره‌های سازنده آن است.