ملکا ذکر تو گویم که تو پاک و خدایی نروم به همان راه که توام راه نمایی. نکات دستوری بگید لطفا

تو←تکرار واج آرایی ← م، ر

تکرار، واج آرایی، منادا(شبه‌جمله)

معنی: ای خداوندی که پادشاه دو جهان هستی، همواره تو را سپاس میگویم؛ زیرا تو از اشتباه و خطا پاک هستی و صاحب تمام موجوداتی. هرگز به راهی، جز آن راه که تو نشانم داده‌ای، نمی‌روم. واژه های مهم: مَلِک : پادشاه، منظور خداوند متعال است که پادشاه دو جهان است «رب العالمین» ذکر : حمد و سپاس گفتن، بر زبان آوردن نام خدا راهنما : نشان دهنده راه، رهبر. نکتۀ ادبی : تلمیح به آیۀ «اهدنا الصراط المستقیم» دارد. آرایه ها ادبی: ملک : منادا و الف نقش ندایی دارد. کل بیت ۶ جمله است. معنی شعر به نام خداوند جان و خرد ۱- به نام خداوند جان و خرد ◈※◈ کزین برتر اندیشه بر نگذرد  معنی: کارم را با نام خدایی شروع میکنم که آفریننده جان و عقل است. اندیشه‌ای از این برتر نیست که خدا را آفریننده جان و عقل بدانیم. واژه های مهم: خرد: دانش اندیشه: فکر کزین: که از این آرایه ها ادبی: خرد و اندیشه ← مراعات نظیر این بیت دو جمله دارد/ فعل در مصراع نخست حذف شده است: آغاز میکنم. ۲- خداوندِ نام و خداوندِ جای ◈※◈ خداوند روزی ده رهنمای معنی: خداوندی که مالک اسم و مکان و روزی دهنده هدایت کننده‌ی همگان است. واژه های مهم: خداوند: صاحب، دارنده جای: مکان آرایه ها ادبی: جای و رهنمای قافیه اند و ردیف نداریم. آرایه تکرار در واژه خداوند در حدیثی اسمای الهی نود و نه مورد ذکر شده است. (إنَّ للّه ِ تِسعَه و تِسعینَ إسماً ) و در دعای جوشن کبیر کتاب مفاتیح الجنان شیخ عباس قمی هزار و یک اسم و صفت الهی آمده است. روزی ده : اشاره به صفت رزّاق بودن الهی است (هو الرّزّاق) رهنمای: اشاره به هدایتگری خداوند است ( واللّه یهدی مَن یشاء) این بیت دو جمله دارد ۳- خداوند کیوان و گَردان سپهر ◈※◈ فروزنده‌ی ماه و ناهید و مهر معنی:  خدایی که صاحب سیاره‌هایی مانند کیوان و آسمان گردان و روشن کننده ماه و زهره و خورشید است واژه های مهم: مِهر خورشید گَردان سپهر: آسمان گردنده فروزنده: روشن کننده ناهید: سیارۀ زُهره کیوان: بلندترین ستاره (زُحل) آرایه ها ادبی: سپهر و مهر « قافیه اند » و ردیف نداریم. مراعات نظیر (تناسب) در بین کلمات: کیوان، سپهر، ماه، ناهید، مهر این بیت دو جمله دارد ۴- به بینندگان، آفریننده را ◈※◈ نبینی، مَرنجان دو بیننده را معنی: (ای انسان) با دو چشم ظاهر نمیتوانی خدای خالق را ببینی؛ پس چشمان خود را آزار نده. واژه های مهم: بیننده: چشم، بینندگان جمع آن است مرنجان: اذیت نکن دوبیننده: دو چشم بینندگان: متمم آرایه ها ادبی: آفریننده و بیننده قافیه اند و را و را ردیف فردوسی در این بیت به یکی از عقاید مهم اهل تشیّع اشاره کرده است که وجود خداوند متعال با چشم و وجود مادّی قابل درک نیست .( لاتُدرکُهُ الابصارُ و هو یُدرکُ الابصارَ). ۵- نیابد بدو نیز، اندیشه راه ◈※◈ که او برتر از نام و از جایگاه معنی:  فکر و اندیشه‌‌ی آدم نمیتواند خدا را کامل بشناسد؛ چرا که او بالاتر از نام و مکان است. واژه های مهم: بدو: به او برتر: بالاتر جایگاه: مکان آرایه ها ادبی: راه و جایگاه قافیه اند و ردیف نداریم مفهوم بیت: نامحدود در محدود نمی گنجد. ۶- ستودن نداند کس او را چو هست ◈※◈ میان بندگی را ببایدت بست معنی: هیچ کس نمیتواند خدا را چنان که شایسته است، ستایش کند، پس فقط باید آماده‌ی بندگی و عبادت او شوی. واژه های مهم: ستودن: ستایش کردن میان: کمر آرایه ها ادبی: هست و بست قافیه اند و ردیف نداریم آرایه کنایه: میان بندگی کنایه از آماده بودن مفهوم بیت: وظیفه ی ما میان ما و خدا ، فقط بندگی است. این بیت سه جمله دارد ۷- توانا بوَد هرکه دانا بوَد ◈※◈ زدانش، دل پیر، بُرنا بود معنی: هرکس دانش کسب کند در زندگی موفق است. به وسیلە دانش، دل انسان پیر، جوان میشود. معنی کلمات: برنا: جوان آرایه ها ادبی: دانا و برنا قافیه اند و بود و بود ردیف آرایه تضاد بین برنا و پیر این بیت سه جمله دارد قالب شعر مثنوی شعر صفحه ۱۱ فارسی نهم دیده‌ای نیست نبیند رخ زیبای تو را نیست ◈※◈ گوشی که همی نشنود آوای تو را معنی:  چشمی نیست که زیبایی صورت تو (خدا) را نبیند و گوشی نیست که صدای تو را نشنود (دیدن زیبایی های طبیعت و شنیدن صدای آنها جلوه‌ای از جمال خداست). معنی کلمات: رخ: صورت همی‌‌نشنود : نمیشنود آوا : صدا. آرایه ها ادبی: «رخ زیبای تو» و «آوای تو»: مفعول دیده‌ای و گوشی : نهاد نیست : فعل غیر اسنادی (به معنای وجود ندارد). این بیت ۴ جمله دارد معنی کلمات شعر به نام خداوند جان و خرد اندیشه: فکر ملکا: ای پادشاه ذکر: یاد جان: روح خرد: عقل برتر: بهتر جای: مکان کیوان، ناهید: نام ستاره سپهر: آسمان فروزنده: روشنیبخش مهر: خورشید بینندگان: دوچشم بیننده مرنجان: رنج نده برتر: والا، بهتر ستودن: ستایش کردن میان: کمربند ز دانش ← ز: به وسیله برنا: جوان تاریخ ادبیات شعر ستایش نهم بخش تک بیت: شاعر : سنایی غزنوی قرن/ سال : قرن ششم ه.ق اثر/ آثار : حدیقه الحقیقه ،سیرالعباد، کارنامۀ بلخ ویژگی/ اهمیت : شاعر و عارف معروف ایرانی که مداحی را رها کرد و به عرفان روی آورد. بخش به نام خداوند جان و خرد: شاعر : فردوسی ، توسی  قرن/ سال : (قران چهارم و آغاز قرن پنجم) ۳۲۳-۴۱۶ ه.ق اثر/ آثار : «شاهنامه» که سرودن آن ۲۵ یا ۳۰ سال طول کشید. ویژگی/ اهمیت : دلبستۀ میراث فرهنگی ایران کهن بود و در پاسداشت زبان فارسی نقش بسیار برجسته ای 

اینجا ت تکرار شده

به نام خدایی که دو گوهر گران بهای عقل و جان را آفرید که فکر و اندیشه نمی تواند شناختی بیشتر از این از خداوند داشته باشد و بهتر از این او را توصیف کند. نمایی و خدایی قافیه اند و ردیف نداریم / ملک: استعاره از خدا / مصراع اول به آیه ی «الحمدلله رب العالمین» و مصراع دوم به آیه ی اهدنا الصراط المستقیم، صراط الذین انعمت علیهم» تلمیح دارد. / بیت از شش جمله تشکیل شده است. «الف» در ملکا، حرف ندا و ملک، منادا است.