در روانشناسی، "تعریف عملیاتی" به معنای بیان یک مفهوم یا اصطلاح از طریق روش‌ها و معیارهایی است که برای اندازه‌گیری آن مورد استفاده قرار می‌گیرد. به بیانی دیگر، تعریف عملیاتی مشخص می‌کند که چگونه یک رفتار یا ویژگی خاص اندازه‌گیری خواهد شد.
به عنوان مثال، فرض کنید که می‌خواهید "استرس" را تعریف عملیاتی کنید. به جای اینکه بگویید "استرس حالتی است که افراد در آن احساس فشار می‌کنند"، می‌توانید تعریف عملیاتی زیر را ارائه دهید:
"استرس با استفاده از مقیاس خودگزارشی استرس (مانند پرسش‌نامه‌ای که از 1 تا 5 نمره‌دهی می‌شود) اندازه‌گیری می‌شود، به‌طوری‌که نمره‌های بالاتر نشان‌دهنده میزان بالاتر استرس در فرد است."
این تعریف عملیاتی به روشنی مشخص می‌کند که چگونه می‌توان استرس را اندازه‌گیری کرد و معیارهای خاصی که برای این کار استفاده می‌شود چیست.
