سلام
ضمایر در زبان عربی به دستههای مختلفی تقسیم میشوند
### ۱. ضمایر منفصل (جدا)
این ضمایر به صورت مستقل نوشته میشوند و به کلمهای نمیچسبند. خود اینها به دو دسته **«مرفوعی»** و **«منصوبی»** تقسیم میشوند.
#### الف) ضمایر منفصل مرفوعی (برای فاعل و مبتدا)
اینها رایجترین ضمایر هستند که معمولاً در ابتدای جملات اسمیه یا به عنوان فاعل استفاده میشوند.
| شخص | مفرد | مثنی (دو نفر) | جمع |
| :--- | :--- | :--- | :--- |
| **غایب (سوم شخص)** | هُوَ (او - مذکر) / هِیَ (او - مؤنث) | هُما (آن دو) | هُم (آنها - مذکر) / هُنَّ (آنها - مؤنث) |
| **مخاطب (دوم شخص)** | أنتَ (تو - مذکر) / أنتِ (تو - مؤنث) | أنتُما (شما دو نفر) | أنتُم (شما - مذکر) / أنتُنَّ (شما - مؤنث) |
| **متکلم (اول شخص)** | أنا (من) | — | نَحنُ (ما) |
#### ب) ضمایر منفصل منصوبی (برای تأکید)
این ضمایر معمولاً برای «مفعولبه» یا تأکید استفاده میشوند (مثل: *ایّاکَ نَعبُدُ* یعنی *فقط تو را میپرستیم*).
* مفرد: إیّایَ، إیّاکَ، إیّاکِ، إیّاهُ، إیّاها
* مثنی: إیّاکُما، إیّاهُما
* جمع: إیّاکُم، إیّاکُنَّ، إیّانا، إیّاهُم، إیّاهُنَّ
---
### ۲. ضمایر متصل (چسبان)
این ضمایر به آخر کلمات (اسم، فعل یا حرف) میچسبند و جدا نوشته نمیشوند.
* **اگر به اسم بچسبند:** نقش مضافالیه دارند (مالکیت را نشان میدهند).
* مثال: *قَلَمُ + هُ* = **قَلَمُهُ** (قلمِ او).
* **اگر به فعل بچسبند:** نقش مفعولبه دارند.
* مثال: *نَصَرَ + هُ* = **نَصَرَهُ** (او را یاری کرد).
* **اگر به حرف جر بچسبند:** نقش مجرور دارند.
* مثال: *لِ + هُ* = **لَهُ** (برای او).
**لیست ضمایر متصل:**
ه (او)، هما (آن دو)، هم (آنها)، ها (او-مؤنث)، کَ (تو-مذکر)، کِ (تو-مؤنث)، کُما (شما دو نفر)، کُم (شما)، ی (من)، نا (ما).
---
### ۳. ضمایر مستتر (پنهان)
این مهمترین بخش برای دانشآموزان است! ضمایر مستتر ضمیرهایی هستند که در ظاهر فعل دیده نمیشوند اما در باطن وجود دارند.
مثلاً وقتی میگوییم: **«یَکتُبُ»** (او مینویسد).
اینجا ضمیر «هُوَ» (او) در دل فعل پنهان شده است و ما آن را نمیبینیم. به این ضمیر **«مستتر»** میگویند.
* فعلهای مفرد غایب (هو) و مفرد غایبه (هی) و متکلم وحده (أنا) و متکلم معالغیر (نحن)، معمولاً ضمیر مستتر دارند.
و مؤنث:** در عربی برخلاف فارسی، برای «او» و «تو» هم جنسیت داریم (هو/هی و أنتَ/أنتِ). همیشه تأکید کن که این تفاوت برای ساختار جمله بسیار مهم است.
3. **ترجمه «نا»:** ضمیر «نا» هم برای «ما» (فاعل) و هم برای «به ما» (مفعول) به کار میرود؛ با توجه به جایگاهش در جمله تشخیص داده میشود.