چرخه کربن یکی از مهمترین چرخههای طبیعی در زمین است که به توزیع و حرکت کربن در محیطهای مختلفی از جمله هوا، آب و خاک پرداخته میشود. این چرخه شامل مراحل زیر است:
1. **جذب کربن توسط گیاهان**: گیاهان از طریق فرایند فتوسنتز، کربن دیاکسید (CO2) موجود در جو را جذب کرده و به کربن ارگانیک تبدیل میکنند. این کربن در ساختار گیاه (مانند برگها، ساقهها و ریشهها) ذخیره میشود.
2. **تنفس**: گیاهان و حیوانات در هنگام تنفس، مقداری از کربن موجود در بدن خود را به شکل کربن دیاکسید به جو برمیگردانند.
3. **تجزیه و تخریب**: هنگامی که گیاهان و حیوانات میمیرند، باکتریها و دیگر ارگانیزمها کربن موجود در بدن آنها را تجزیه میکنند. این فرایند نیز کربن را به خاک و جو برمیگرداند.
4. **سوخت و ساز**: انسانها و دیگر موجودات زنده با سوزاندن سوختهای فسیلی (مانند ذغال سنگ، نفت و گاز)، کربن را به جو وارد میکنند. این عمل به افزایش غلظت کربن دیاکسید در جو کمک میکند.
5. **جذب کربن توسط اقیانوسها**: اقیانوسها نیز قادرند کربن دیاکسید را از جو جذب کرده و به صورت بیوکربنات (HCO3-) و کربنات (CO3^2-) ذخیره کنند.
6. **رسوبگذاری**: بخشی از کربن در طی زمان به فرمهای مختلف مانند کربناتها در سنگها و رسوبها تبدیل میشود و در نتیجه از چرخه خارج میشود.
چرخه کربن یک چرخه بسته است که به حفظ تعادل اکوسستمها کمک میکند. عدم تعادل در این چرخه، میتواند منجر به تغییرات اقلیمی و مشکلات زیستمحیطی شود. بنابراین، حفظ این چرخه برای سلامت کره زمین بسیار مهم است.
